Một vài cảm nghĩ về Đài Loan

 Một vài cảm nghĩ về vấn đề Đài Loan

Tôi và mấy anh chị em trong gia đình tham gia chuyến đi Đài loan ngay sau khi kết thúc Cuộc tập trận Sứ mệnh Công lý quy mô lớn phong tỏa Đài Loan của quân đội Trung Quốc. Thật may mắn vì khi mua vé từ mấy tháng trước chúng tôi không lường trước xảy ra sự kiện này. Tôi đã lo lắng, sợ có sự cố gì bất thường xảy ra.

Tôi biết chính quyền Trung Quốc từ bao nhiêu năm nay vẫn luôn coi Đài Loan là một vùng lãnh thổ thuộc Đại lục. Họ buộc các nước trên thế giới phải công nhận chỉ có một đất nước Trung Quốc, không được quan hệ với Đài Loan như một thực thể chính trị. Vì thể diện và vì Đài Loan giữ một vị trí đặc biệt quan trọng trong bản đồ địa chính trị, kinh tế của khu vực Đông Bắc Á nên Trung Quốc sẵn sàng dùng vũ lực để “giải phóng” vùng lãnh thổ này bất chấp nguyện vọng của người dân và dư luận quốc tế.

Đài Loan là một hòn đảo nằm ở phía Tây Bắc Thái Bình Dương, diện tích hơn 36,000 km vuông và dân số khoảng 24 triệu người. Hòn đảo này được coi là điểm giao thoa giữa Đông Bắc Á và Đông Nam Á, cách Trung Quốc khoảng 160–180 km qua eo biển Đài Loan.

Có thể nói Đài Loan là mắt xích trung tâm của "Chuỗi đảo thứ nhất". Trong chiến lược quân sự và an ninh. Nó được ví như một "tàu sân bay không thể đánh chìm" nằm ngay giữa Chuỗi đảo thứ nhất (kéo dài từ Nhật Bản qua Đài Loan đến Philippines), án ngữ và kiểm soát con đường ra biển mở từ Đông Á tiến ra Thái Bình Dương. Vị trí này khiến Đài Loan trở thành vùng đệm chiến lược quan trọng giữa các cường quốc, ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh của cả Nhật Bản cũng như Hàn Quốc. Đài Loan còn nằm trên một trong những tuyến đường huyết mạch giao thương. Phần lớn hàng hóa và năng lượng (dầu mỏ) cung cấp cho Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc phải đi ngang qua eo biển Đài Loan hoặc vùng biển lân cận.

Đài loan còn là "Con rồng kinh tế" Đông Bắc Á. Bên cạnh Nhật Bản và Hàn Quốc, Đài Loan là một trong những thực thể kinh tế phát triển nhất khu vực, là trung tâm sản xuất bán dẫn (chips) hàng đầu thế giới; đóng vai trò then chốt trong chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu mà các quốc gia Đông Bắc Á khác, kể cả một số nước phương Tây phụ thuộc chặt chẽ. Trong bối cảnh cạnh tranh đối đầu Mỹ-Trung ngày một gay gắt, Bắc kinh càng mong muốn thu hồi Đài Loan để giành lấy vị thế mới về công nghệ.

Cuộc tập trận quy mô lớn nhất của Trung Quốc xung quanh Đài Loan với mật danh "Sứ mệnh Công lý" không chỉ đơn thuần là hoạt động quân sự định kỳ của Bắc Kinh mà còn mang những mục đích chiến lược và chính trị rất cụ thể: (1) Cuộc tập trận là phản ứng chính trị và ngoại giao đáp trả thương vụ bán vũ khí của Mỹ cho Đài Loan. Cuộc tập trận diễn ra ngay sau khi Mỹ công bố gói bán vũ khí kỷ lục trị giá hơn 11,1 tỷ USD cho Đài Loan. Bắc Kinh coi đây là hành động vi phạm "lằn ranh đỏ" và dung biện pháp quân sự để bày tỏ sự phản đối quyết liệt. Cuộc tập trận cũng răn đe các tuyên bố của Nhật Bản gần đây có những phát biểu về việc bảo vệ Đài Loan. (2) Về Quân sự và Tác chiến, cuộc tập trận nhằm mô phỏng phong tỏa toàn diện Đài Loan. Trọng tâm là bao vây các cảng nước sâu quan trọng như Cơ Long (phía Bắc) và Cao Hùng (phía Nam). Điều này nhằm chứng minh cho thế giới biết Trung Quốc có khả năng cắt đứt hoàn toàn nguồn cung năng lượng và thương mại của hòn đảo; đồng thời tập trung vào khả năng tấn công liên hợp cường độ cao (lục quân, hải quân, không quân, tên lửa) nhằm làm tê liệt hệ thống phòng thủ của Đài Loan trước khi lực lượng bên ngoài kịp can thiệp. (3) Cuộc tập trận còn thực hiện đòn chiến tranh tâm lý, gây áp lực để gửi thông điệp tới người dân và chính quyền Đài Loan rằng cái giá của việc theo đuổi độc lập hoặc thắt chặt quan hệ với Mỹ sẽ là sự bất ổn về an ninh và kinh tế. (4) Cuộc tập trận một lần nữa khẳng định chủ quyền, thông qua việc duy trì sự hiện diện quân sự thường xuyên và ngày càng áp sát, Trung Quốc muốn tạo ra hiện trạng bình thường hóa việc quân đội của họ hoạt động sát hòn đảo, từ đó dần xóa bỏ khái niệm "đường trung tuyến" ở eo biển Đài Loan… Tóm lại mục đích của Trung Quốc là tạo ra một "gọng kìm" vừa để răn đe chính trị, vừa chuẩn bị sẵn sàng các phương án quân sự cho kịch bản thu hồi Đài Loan trong thời gian tới.

Nhiều năm theo dõi qua các tài liệu tôi được biết tâm lý chung của người dân Đài Loan đối với chính sách "thu hồi" hay tái thống nhất của Trung Quốc hiện nay là một bức tranh đa sắc thái, nhưng xu hướng chủ đạo là duy trì sự khác biệt và phản đối việc thống nhất cưỡng ép bằng vũ lực. Dựa trên các cuộc thăm dò dư luận mới nhất từ Quỹ Ý kiến Công chúng Đài Loan và các tổ chức nghiên cứu chiến lược, tâm lý người dân có thể chia thành các nhóm chính sau:

Một là xu hướng "Ưu tiên Độc lập" và "Duy trì Hiện trạng" hiện tại. Đây là nhóm chiếm đa số tuyệt đối trong xã hội Đài Loan. Khoảng 52% người dân mong muốn Đài Loan trở thành một quốc gia độc lập hoàn toàn trong tương lai. Nhóm này coi đây là phương án an toàn nhất để tránh xung đột quân sự mà vẫn giữ được lối sống dân chủ.

Hai là xu hướng phản đối mạnh mẽ đối với chính sách "Một quốc gia, Hai chế độ". Hầu hết người dân Đài Loan, bất kể xu hướng chính trị nào, đều bày tỏ sự e ngại và bác bỏ mô hình "Một quốc gia, Hai chế độ" mà Bắc Kinh đề xuất. Bài học từ Hồng Kông và những biến động tại Hồng Kông trong vài năm qua đã khiến người dân Đài Loan mất niềm tin vào lời hứa về quyền tự trị của Chính quyền Trung Quốc. Người dân Đài Loan coi trọng nền dân chủ, tự do ngôn luận và hệ thống pháp luật hiện tại của họ, những thứ mà họ tin rằng sẽ biến mất nếu thống nhất dưới sự quản lý của Chính quyền Trung Quốc.

Ba là thái độ đối với các biện pháp đe dọa quân sự như cuộc tập trận "Sứ mệnh Công lý" đã gây ra những phản ứng tâm lý trái chiều cũng như sự cảnh giác và lo âu: Một bộ phận người dân cảm thấy căng thẳng hơn về nguy cơ chiến tranh, dẫn đến việc ủng hộ tăng ngân sách quốc phòng (dự kiến đạt 3% GDP). Nhưng đa số đã "miễn nhiễm" tâm lý sau nhiều thập kỷ sống dưới sự đe dọa, nhiều người dân đã hình thành tâm lý bình thản, tiếp tục cuộc sống thường nhật và không dễ dàng thay đổi quan điểm chính trị chỉ vì các cuộc tập trận.

Bốn là đa số giới trẻ, thế hệ "tự nhiên độc lập", bao gồm người sinh sau năm 1990 có sự gắn kết về bản sắc với Đài Loan rất mạnh mẽ. Khoảng 65% đến 70% người trong độ tuổi 25-34 ủng hộ độc lập. Họ tự xem mình là "người Đài Loan" thay vì là "người Trung Quốc". Vì vậy Trung Quốc đe dọa nếu Đài Loan Trưng cầu dân ý về độc lập thì lập tức Trung Quốc sẽ tiến hành “giải phóng” bằng vũ lực.

Để hiểu về thực tế, trong chuyến đi, hễ có dịp tiếp xúc với người Đài loan các giới tôi chăm chăm đề cập đến vấn đề này, đặc biệt là với những hướng dẫn viên du lịch người Đài Loan, người Việt ở Đài Loan lâu năm. Một cô hướng dẫn viên du lịch người Đài Loan trả lời câu hỏi của tôi, người có tuổi, tầng lớp trung lưu và người giàu rất sợ những phong trào, những cuộc cách mạng Trung Quốc phát động như Đại nhảy vọt, Cách mạng Văn hóa của Trung Quốc. Tầng lớp trí thức, sinh viên thì rất bất mãn với cuộc đàn áp dã man sinh viên bằng xe tăng như ở Thiên An môn. Người theo Công giáo, Hồi giáo, theo đạo Phật thì rất sợ bị truy bức như trường hợp Đức Lạt Ma và các nhà sư ở Tây Tạng hay người theo đạo Hồi ở Tân Cương. Đặc biệt người thực hành tập Pháp luân công (có tới hàng triệu người ở Đài loan) thì rất sợ về với Đại lục sẽ bị cấm đoán, bị tù đày, bị mổ cướp nội tạng. Có một cô hướng dẫn viên người Việt lấy chồng là kỹ sư Đài Loan cho tôi biết, chồng cô và gia đình nhà chồng đều muốn Đài Loan được độc lập. Nếu Trung Quốc giành Đài loan bằng vũ lực thì họ dự định sẽ di cư sang Mỹ. Cô nói “ Riêng chồng cháu đã mua một căn nhà ở quê cháu, nếu có biến ở Đài Loan, cái gia đình nhỏ của cháu sẽ về Việt Nam ở”…

Các em tôi thấy tôi quan tâm thái quá về cái đề tài nhạy cảm tại những địa điểm như ở Đài Bắc, Đài Trung, Cao Hùng đã góp ý “Anh quan tâm đến chính trị của đất nước họ làm cái gì”. Tôi im lặng, không tranh luận. Có điều các em tôi không biết, một số tướng lĩnh PLA đã công khai xây dựng kế hoạch chiến lược về 7 cuộc chiến tranh Trung Quốc sẽ tiến hành trong tương lai. Chiến tranh giành lại Đài loan là cuộc chiến đầu tiên mà họ phải hoàn thành trước năm 2030, Và cuộc chiến tranh thứ 2 tiếp theo là cuộc chiến tranh giành lại toàn bộ quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa của Việt Nam. Là người Việt chớ có ai mang bất kể hy vọng gì vào những kẻ bành trướng Đại Hán. Nếu nói là công việc của người ta mặc kệ họ thì cũng không sai, nhưng việc của người ta xong rồi thì sớm muộn cũng đến việc của đất nước mình. Người Việt ai có thể không quan tâm và không cảnh giác với giấc mộng siêu cường luôn âm mưu chiếm trọn Biển Đông?

Read More

 CĂN NHÀ TÌNH NGHĨA VÀ LINH HỒN NGƯỜI CHIẾN SĨ THÉP

Bắt đầu đầu tháng Chạp, khi tiết trời miền Bắc se lạnh cũng là lúc trong lòng chúng tôi ùa về bao ký ức ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam và về một thời hoa lửa. Năm nay chúng tôi cùng nhau trở về xã Ngọc Thiện, lòng rưng rưng khi chứng kiến một cuộc hội ngộ đặc biệt. Không chỉ là cuộc hội ngộ của những người đang sống, mà là hành trình trở về của hơn 50 con người U80, mái đầu bạc trắng với một người đồng đội đã nằm lại ở tuổi 22 – Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Dương Quang Bổ.

Lịch sử Trung đoàn 3, Lịch sử Sư đoàn 324 vẫn còn ghi tạc cái tên Dương Quang Bổ. Chàng trai quê Tân Yên (Bắc Giang cũ) nhập ngũ khi tuổi đời mới 18. Cũng như hàng triệu thanh niên theo tiếng gọi chống Mỹ cứu nước của Tổ quốc anh đã tình nguyện lên đường hòa mình vào dòng thác cách mạng tại chiến trường Trị - Thiên ác liệt. Những trận đánh tại các địa danh như Tam Tánh, A Dơi, Cooc Bai, hay Đường 9 - Nam Lào từng in dấu chân kiên cường của bao người lính. Anh em vẫn thường nhắc về anh với biệt danh "Chiến sĩ thép". Cái tên ấy không phải dễ dàng tức thời tự nhiên mà đến. Nó là kết quả rèn luyện, chiến đấu không sợ hi sinh gian khổ, nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua. 5 Huân chương chiến công, đặc biệt là 7 lần đạt danh hiệu Dũng sĩ diệt Mỹ, diệt xe tăng, bắn rơi máy bay trực thăng là phần thưởng xứng đáng cho người chiến sĩ tiêu biểu.

Từ một chiến sĩ luôn gương mẫu, luôn xung phong tiến lên phía trước, nhận về mình phần khó khăn gian khổ để đồng đội được bình an, anh được các cấp tin yêu bổ nhiệm làm cán bộ tiểu đội, trung đội rồi đại đội sau mỗi một năm. Ở cương vị nào anh cũng hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Đại tá Đào Quang Đới, Phó trưởng đoàn cựu chiến binh Trung đoàn 3 cho biết, vào trung tuần tháng 4 năm 1972, theo quyết định của Quân khu Trị Thiên, Sư đoàn 324 phối hợp với chiến trường Quảng Trị mở nhiều chiến dịch. Trung đoàn 3 được lệnh vây lấn, đánh chiếm Động Tranh, vị trí cửa ngõ để quân ta triển khai xuống đồng bằng, uy hiếp thành phố Huế. Chỉ hơn một tuần quân ngụy đã bị quét sach khỏi Động Tranh. Một đại đội thuộc Trung đoàn Trâu Điên được đổ bộ xuống đánh chiếm giữ điểm cao Sơn Đào hòng chia cắt hướng chi viện của ta lên Động Tranh, làm bàn đạp chuẩn bị tái chiếm lại. Đại đội 1 và Đại đội 3 Tiểu đoàn 7 Trung đoàn 3 được giao nhiệm vụ tiến công tiêu diệt đại đội ngụy. Sau khi hỏa lực pháo cối trung đoàn cấp tập vào trận địa địch, Anh Đới và anh Bổ mỗi người chỉ huy một đại đội vận động tiến công điểm cao. Hướng của tôi rất bất lợi, anh Đới kể, phía trước là một khoảng trống chạy dài lên cao điểm. Máy bay trực thăng, phi pháo địch bắn xuống xối xả. Một số cán bộ chiến sĩ đã bị thương vong. Tôi thầm nghĩ anh em chắc sẽ thương vong nhiều. Chính vào lúc đó, để hỗ trợ cho hướng của tôi anh Bổ đã ra lệnh cho đại đội đồng loạt nổ súng. Quân địch tập trung toàn bộ hỏa lực về hướng đại đội của anh. Tranh thủ thời cơ tôi chỉ huy đại đội xung phong, nổ súng chiếm lĩnh trận địa. Anh Bổ và 8 chiến sĩ đã hy sinh thay cho chúng tôi vào ngày 8/5/1972, tại điểm cao 101 núi Sơn Đào. Anh đã ngã xuống trong tư thế dẫn đầu một mũi xung phong lên điểm cao. Thật đau xót khi mất đi một cán bộ quả cảm đầy triển vọng. Ngày hôm đó cũng chính là ngày Nhà nước ký quyết định phong tặng anh danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.

Anh Phi người đồng đội thân thiết gắn bó với anh Bổ từ năm 1968 đến tháng năm năm 1972. Nằm trên giường bệnh anh nghẹn ngào nói với chúng tôi trước lúc đoàn lên đường: “Thương Bổ lắm! Bổ khổ từ nhỏ. Anh lấy đơn vị làm gia đình, là niềm vui. Trước ngày vào chiến dịch cả đại đội hàng tuần chỉ ăn cháo với rau môn thục. Không có một hột cơm. Anh em tăng gia được 1kg gạo nấu cơm trước khi vào trận đánh. Anh nhường anh em đồng đội nhất định không ăn, với lý do sau chiến dịch anh được điều ra ngoài Bắc báo cáo thành tích, sẽ có nhiều điều kiện thuận lợi. Còn anh em ở trong này thì còn khó khăn lắm.” Anh Phi xúc động: “Vậy mà không ngờ… Anh em hãy mang cho mình thẻ hương cùng ít tiền trong chiếc phong bì này, đặt lên giường thờ Anh Bổ, nói hộ mình, hãy tha lỗi cho mình ốm đau quá không đến nhà được…”

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, chiến tranh đã lùi xa nhưng nỗi đau về những người con "không có may mắn trở về" vẫn đau đáu trong lòng những người ở lại. Năm 2005, hài cốt anh đã được gia đình và đồng đội đưa từ Nghĩa trang liệt sĩ Hương Điền trở về lại đất mẹ. Thế nhưng, nhìn cảnh ngôi nhà thờ tự anh dột nát, cha mẹ anh đã khuất núi, chỉ còn người cháu trông nom trong cảnh nghèo khó, anh em Trung đoàn 3 không khỏi xót xa. Đã có nhiều bài báo, đã có nhiều bức ảnh đăng trên các phương tiện thông tin đại chúng nhưng ngôi nhà xuống cấp vẫn đứng im lìm hàng chục năm. Trong một lần về thăm gần đây, Anh Phạm Huỳnh Công, Trưởng ban liên lạc Hội cựu Chiến binh Trung đoàn 3 cùng một số anh em đã kết nối những nhịp cầu nhân ái, đề nghị chính quyền các cấp và những nhà hảo tâm cùng xây dựng ngôi nhà tình nghĩa.

Ngôi nhà 50 m vuông khang trang, trị giá 160 triệu đồng đã được xây dựng chính trên mảnh đất một sào của gia đình anh Bổ. Nhưng cái "tình" không chỉ nằm ở những viên gạch, bao xi măng. Đó còn là số tiền hơn 20 triệu đồng mà anh em đồng đội gom góp, chắt chiu từ đồng lương hưu ít ỏi để mua sắm bàn thờ, đồ lễ thật trang trọng. Mọi người đều muốn người "Chiến sĩ thép" năm nào có một chốn đi về ấm áp, thắm thiết nghĩa tình.

Hôm nay, ngày khánh thành và cũng là dịp kỷ niệm Ngày thành lập Quân đội Nhân dân Việt Nam. Hơn 50 CCB từ Bắc chí Nam, từ Hà Nội, Hải Phòng đến tận thành phố Hồ Chí Minh, Quảng Trị xa xôi đã tụ hội về đây. Có những người là thương binh, bệnh binh bước chân tập tễnh đã chậm chạp, những mái đầu trắng xóa, và cả những người vợ liệt sĩ cũng lặn lội về quê hương anh. Giây phút dâng hương tại nghĩa trang liệt sĩ xã và tại ngôi nhà mới thật trang nghiêm và cảm động. Không gian như đọng lại. Khói hương trầm quyện tỏa, nhòe trong mắt những người lính già. Họ vẫn như ngày nào thực hiện nghi lễ linh thiêng tiễn biệt đồng đội sau trận đánh. Không chỉ dâng hương cúng tế một người anh hùng, họ đang trò chuyện với một phần tuổi trẻ của chính mình. Những bàn tay khẳng khiu lau tấm bia mộ, những bàn tay nhăn nheo, thô ráp chạm vào bàn thờ mới, những lời thăm hỏi ân cần dành cho thân nhân liệt sĩ... tất cả tạo nên một bức tranh nhân văn rạng ngời.

Chiến tranh có thể tàn phá tất cả, có thể cướp đi rất nhiều, rất nhiều cán bộ chiến sĩ nhưng không thể quật ngã được tình đồng chí, đồng đội. Ngôi nhà tình nghĩa tại Ngọc Thiện hôm nay không chỉ là nơi hương khói cho Anh hùng liệt sĩ Dương Quang Bổ, mà còn là một cột mốc của lòng tri ân. Anh nằm đó, giữa tình yêu của gia đình, làng xóm và vòng tay của những người đồng đội chưa bao giờ quên anh. Đất nước hôm nay tươi đẹp thế này, chính là nhờ những "chiến sĩ thép" đã dâng hiến tuổi thanh xuân cho Tổ quốc. Và chúng tôi, những người ở lại, vẫn sẽ tiếp tục hành trình đi tìm đồng đội, tiếp tục sưởi ấm những ngôi nhà còn đơn sơ, để nghĩa tình người lính mãi mãi vẹn tròn.

Read More