Tam Đảo ngày trở về
Năm mươi năm, thời gian đủ để biến một chàng thanh niên thành một ông già, khoảng thời gian đủ để thời thế đổi thay và lưu lại trong đời người không ít dấu tích. Với chúng tôi, thị trấn Tam Đảo bình yên nên thơ trong sương mù ngày ấy nay đã trở thành một địa danh nổi tiếng. Sau nhiều lần hò hẹn, cuối cùng thì nhóm bạn ngày xưa đã ấn định thời gian cùng trở lại Tam Đảo để tìm lại một phần tuổi trẻ, tình yêu; đồng thời cũng tìm lại ký ức thầm yêu trộm nhớ và những câu chuyện riêng tư dang dở thời bút mực. bởi sau chuyến đi đó, theo sự phân công của tổ chức, chúng tôi biền biệt mỗi người mỗi ngả.
Chúng tôi không còn là những người háo hức đeo sau lưng chiếc ba lô hay xách chiếc vali, náo nức khám phá thiên nhiên, khám phá chính bản thân mình, mà là những người đi tìm lại kỷ ức trong không khí còn se lạnh của mùa xuân. Chuyến đi khởi hành sớm từ mái trường Sư phạm, tổ ấm của bao thế hệ nhà giáo. Đường lên Tam Đảo bây giờ không còn những khúc cua gấp khúc tay áo. Càng lên cao, tiếng còi xe dường như càng nhường chỗ cho tiếng gió thổi phần phật qua tán lá rừng.
Tam Đảo chào đón chúng tôi với những màn sương giăng mờ ảo như một tấm màn hơi đang dần được vén lên. Nó mang một vẻ đẹp huyền ảo, mơ màng. Nét đặc trưng nhất chính là sự giao thoa giữa mây, sương và sức sống tràn trề của hoa lá bừng lên từ mặt đất cho đến những cánh rừng ngút ngát đồi núi nhấp nhô. 8h30 mà những dải sương mù trắng vẫn còn đậm đặc như sữa quấn quýt quanh những đỉnh núi và những ngôi nhà. Sương len lỏi qua từng ô cửa sổ, tràn xuống mặt đường. Đưa tay ra người ta cảm nhận như có thể chạm vào làn hơi nước, cảm nhận được cái thanh tĩnh nhẹ nhàng của mùa xuân vùng cao.
Chúng tôi lặng lẽ ngắm nhìn sắc màu rực rỡ của một vườn hoa đào chuông, một loại hoa thuộc họ đỗ quyên. Những nụ hoa nhỏ xíu, hồng hồng như những chiếc chuông nhỏ treo lơ lửng. Phía sau khu vườn là những cánh rừng, những mầm chè, rừng trúc, đồi thông và cả những tán su su khoác lên phố thị một lớp áo màu xanh mướt mát. Hương thơm của bao loài hoa đan xen thoang thoảng, khiến người ta trở nên thư thái với bao liên tưởng khi lần đầu đến với rừng núi…
Điểm đến đầu tiên, Thác Bạc vẫn lưu bao dấu vết thời gian thủa nào. Chúng tôi vẫn còn nhớ cảm giác hăm hở, leo lên bước xuống từng bậc đá cheo leo. Cặp nào cặp nấy bồi hồi nắm tay nhau, nhìn ngắm cảm nhận vẻ đẹp hoang sơ của đất trời… Con đường nay dường như đã được "chải chuốt" hơn, nhưng sự hiểm trở và vẻ đẹp nguyên sơ vẫn còn đó.
Từng đám nam thanh nữ tú cười nói ồn ào vượt lên cánh “ông bà” chậm rãi dìu nhau lần bước theo từng bậc đá. Tiếng nước đổ ào ào từ trên cao xuống khe, tạo nên "tiếng ồn trắng" sống động. Âm thanh vang vọng của dòng thác như linh hồn rừng núi, âm thanh bất biến giữa dòng đời đổi thay. Thác nước từ trên cao chót vót đổ xuống, tung bọt trắng xóa. Nhưng dường như dòng chảy mùa này dịu dàng hơn, trầm tĩnh hơn. Chúng tôi ngồi dưới chân thác, hít thở mùi ẩm ướt thoáng chút ô nhiễm và lắng nghe tiếng nước trào dâng hòa cùng những tiếng hót hối hả của đám chim rừng gọi bạn như bản giao hưởng bất tận của núi rừng.
Mùa hè năm mươi năm trước, cánh con trai chúng tôi đã cùng hòa mình trong làn nước mát lạnh, sảng khoái. Giờ đây không một ai còn dám tắm. Kể cả mùa hè, thì cũng không ai dám tắm. Ngày đó rất vắng khách, chỉ có một mình nhóm chúng tôi với dòng nước. Thời của chúng tôi đã đi qua. Bao hy vọng, đam mê cũng đã đi qua. Sức khỏe dần sa sút. Ai nấy đều cảm thấy mỏi gối, chồn chân, thậm chí đau nhức. Chúng tôi thường xuyên phải dừng chân nghỉ ở một quán xá tiện nghi nào đó trên đường. Tôi cảm nhận cảnh vật bây giờ cũng mang một vẻ trầm tĩnh, suy tư.
Tiếp tục hành trình xe đưa chúng tôi đến với Quán Gió. Quán nằm chênh vênh trên đỉnh. Quán ngày trước chỉ đơn thuần là một góc nhỏ. Bên một lối mòn nhỏ cheo leo, nơi người ta tìm đến để vãng cảnh, ngắm nhìn thung lũng. Giờ đây, khu vực này đã trở thành một tổ hợp kiến trúc ấn tượng, mà trung tâm là hình ảnh những ngôi biệt thự tráng lệ, mang phong cách châu Âu cổ điển.
Ngồi ở một góc ban công lộng gió, nhấp ngụm cà phê nóng, chúng tôi thấy mình như đang đứng giữa ranh giới của hai thế giới. Phía trên là những công trình hiện đại, sầm uất; phía dưới là những thung lũng nhấp nhô xanh mướt, mây sà xuống quyện vào nhau. Quán Gió vẫn giữ cái tên ban đầu, vẫn lộng gió, nhưng cái "hồn" của nó đã thêm vào sự kiêu sa, lộng lẫy. Nét đáng chú ý nhất ở Quán Gió chính là gió. Gió ở đây như một thực thể sống, nó luồn lách, thì thầm, vuốt ve. Tôi đặt tách cà phê xuống bàn chỉ vào khoảng trống bên đường:
- Bạn còn nhớ bà già bán nước chè xanh ngày ấy ở bên kia đường không?
- Đã có thời em muốn quên đi nhưng không thể!
Bà già ở xóm núi cách đó vài cây số. Lưng bà còng như gập xuống, tóc bạc trắng, khuôn mặt xô đầy nhằng nhịt nếp nhăn. Bà vừa trao bát nước vừa hỏi ngày tháng năm sinh chúng tôi. Hình như bà định nói điều gì đó, nhưng sau một lúc im lặng bà chỉ khẽ khàng: “Cô, cậu đẹp quá”. Tôi nhớ đôi mắt ngời sáng lấp lánh của bạn trên khuôn mặt ửng hồng… Cả hai chúng tôi đều mường tượng lại cái thời không năm mươi năm trước. Gần đó có một số móng nhà bằng đá bỏ hoang trơ trọi, người Pháp rút chạy chưa kịp xây biệt thự.
Chúng tôi cùng nhau tìm và thăm lại cái nền móng rêu phong, bám màu thời gian trên từng phiến đá. Ở đó chúng tôi đã ngồi chuyện trò, tâm sự những gì mà giờ đây chỉ còn nhớ loáng thoáng. Nhưng chắc chắn lúc đó vào buổi chiều muộn. Hoàng hôn buông rơi trên đỉnh núi. Cô bạn tôi vận chiếc áo màu gụ và chiếc quần nhung ôm lấy thân hình, một vẻ đẹp thanh tao, kín đáo, quyến rũ và huyền bí… Nửa thế kỷ đã để lại nhiều sợi tóc bạc, những nếp chân chim nơi khóe mắt. Ngoài 70 nhưng cử chỉ vẫn nhẹ nhàng, tinh tế. Nét quý phái vẫn hiện hữu trong bộ áo dài màu tím sẫm ôm gọn tấm thân dong dỏng, gợi lên trong tôi vẻ đẹp của một phụ nữ luống tuổi Hà Thành.
Trên cái nền móng cũ, người ta đã xây dựng nên một tòa “Lâu đài” (Chaateau De Tamdao) tọa lạc tại khu vực đồi Toàn Quyền, một công trình mang đậm phong cách Phục hưng. Bên trong lâu đài trưng bày một số tượng thần Hy Lạp, La Mã được chế tác từ đá cẩm thạch nguyên khối, tinh xảo. Chẳng hạn như tượng thần Venus, nữ thần sắc đẹp; tượng thần Cupid, thần tình yêu; tượng thần Mars, thần chiến tranh… Chúng tôi mải mê thưởng lãm và lững thững thăm phòng hòa nhạc, phòng dạ hội, bể bơi lộng lẫy sang trọng. Từ lâu đài này chúng tôi ngắm nhìn toàn cảnh rừng núi Tam Đảo… Thật tuyệt! Giá mà được trở lại ngày ấy! Tòa Lâu Đài bây giờ sừng sững đứng đó, như nhân chứng im lặng cho những câu chuyện tình ngọt ngào. Không biết có bao nhiêu người đã từng ngồi trên cái nền móng tường ngày ấy, nuối tiếc về số phận không trọn vẹn của họ?
Mục tiêu của chúng tôi đặt ra trước chuyến đi, dù thế nào cũng phải đến Cổng Trời, điểm cao nhất của Tam Đảo. Ngày trước không có xe, chúng tôi cuốc bộ. Bây giờ xe đỗ gần sát cột mốc. Con đường lên Cổng Trời giờ đây đã được cải tạo lại, trải nhựa, bớt hiểm trở heo hút, nhưng cũng vì thế mà bớt thi vị hơn. Không còn cái cảnh dung dăng dung dẻ, không còn cái cảnh bước đi mệt nhọc vượt dôc cao trong đêm trăng sáng vằng vặc của những đôi lứa…
Ngồi nghỉ, ăn uống trên tòa nhà cao nhất khu vực, cùng nhau chụp ảnh, ôn lại bao chuyện vui buồn là những giờ phút vô cùng ấm áp. Chúng tôi cảm thấy gần gũi nhau hơn. Nhất là ở vườn tiểu cảnh cùng nhau nhìn xuống biển mây cuồn cuộn dưới chân, cảm thấy đời người như “bóng ngựa câu qua cửa sổ”. Và con người ta thật nhỏ bé trong cái bao la của đất trời.... Chúng tôi đã hứa với nhau thỉnh thoảng cố gắng dã ngoại đến một điểm xa xa có ý nghĩa nào đó.
Trên đường về chúng tôi ghé thăm một số địa điểm đã từng đặt chân đến trong chuyến đi hai ngày một đêm thủa ấy. Đặc biệt thăm một điểm người ta gọi là Cầu Mây. Cầu Mây là công trình mới, một biểu tượng của Tam Đảo thời hiện đại. Đây là điểm đến yêu thích của lớp trẻ, điểm đến yêu thích để những "người săn ảnh" thỏa sức sáng tạo nên những bức ảnh đẹp. Dù là công trình nhân tạo, nhưng Cầu Mây đã khéo tận dụng khung cảnh "thung mây" tuyệt đẹp, biến nó thành một điểm nhấn rất hấp dẫn.
Giữa hai vách núi, nhà thiết kế tạo ra một cây cầu treo bằng gỗ quanh co, vắt vẻo như một chiếc thang bắc qua vực sâu. Trên cầu, người ta có cảm giác như đang bước đi trên tầng mây xốp trắng, mờ ảo, siêu thực. Mỗi bước đi cơ thể chao đảo nhẹ theo từng cơn gió, xung quanh chỉ có mây và sương, dưới là vực sâu. Thật sự là một trải nghiệm "lơ lửng". Nó không chỉ là một công trình thơ mộng với một số tượng đài tình yêu, tạo ra cảm giác mà còn là một bài kiểm tra về lòng can đảm và sự tin tưởng vào sự vững chãi của chính bản thân mình. Thú vị là cái cảm giác đó biến mất khi người ta nương tựa vào nhau.
Nhiều đôi bạn trẻ lách qua chúng tôi. Có một cặp đến từ miền Trung, khoảng ngoài 20, hỏi đường: “Từ Cầu Mây lên Cổng trời còn xa không ông bà, Quán gió còn xa không ông bà”? Cô bạn tôi mỉm cười ý nhị:
- Bà nghĩ càng xa càng tốt!
- Sao lại như vậy bà?
- Bà đọc một đoạn thơ nhé: “Anh đưa em lên với trời/ Để mắt em gắn với nền xanh ngắt/ Để tay anh chạm hồn em trong vắt/ Để ánh ngày chớp mắt hóa màn đêm/ Để tóc em thêu dệt áng mây mềm…”
- Ôi hay quá! Bà đọc lại cả bài thơ cho chúng cháu ghi âm nhé!
Dưới ánh nắng nhạt hòa trong làn sương chiều, đôi bạn trẻ trên Cầu Mây hiện lên như một nét vẽ thanh tú giữa đất trời. Chàng trai có vóc dáng cao, vững chãi trong bộ áo phông sẫm màu, đôi mắt ánh lên vẻ đắm đuối. Cô gái nhỏ nhắn, thướt tha trong bộ áo dài trắng như một bông hoa tuyết với làn tóc bay nhẹ trong gió, đôi gò má cô ửng hồng rạng rỡ. Họ chụp ảnh, trao nhau những cử chỉ âu yếm, tình tứ ở cung đường hoa cúc vàng rực. Chàng trai bỗng nhẹ nhàng vòng tay ôm eo, kéo cô gái xích lại gần để chắn một cơn gió lạnh. Họ khẽ thì thầm điều gì đó rồi cùng mỉm cười. Tôi ngắm nhìn họ, ngắm nhìn từng cặp, từng cặp trước sau trên chiếc cầu. Họ có thể nên vợ nên chồng. Họ cũng có thể xa nhau nếu không đủ duyên phận.
Ở cái tuổi U75, nếu phải phán xét, dù hoàn cảnh có trớ trêu thế nào đi chăng nữa thì tình yêu đâu có lỗi. Nói như một nhà thơ Nga: “Lũ trẻ tiếp theo ta/ Lại nhắc vị ngọt ngào thủa trước/ Vẫn sóng Ne-va, vẫn chiều sông nước/ Nghĩ cho cùng, họ có lỗi đâu anh”. Giữa khung cảnh này, chúng tôi cảm nhận tình yêu có những quy luật chung, một sự kết nối giữa quá khứ và hiện tại…
Một ngày xuân đã khép lại. Trở lại nơi đây sau 50 năm, chúng tôi thấy rất vui vì nơi này đã phát triển ngoài sức tưởng tượng. Trong chúng tôi có người tiếc nuối vẻ tĩnh lặng, hoài cổ của những ngày xưa, nhưng sự thay đổi của Tam Đảo là điều tất yếu. Tam Đảo giờ đây mang vẻ đẹp vừa hiện đại, lộng lẫy, lại vừa giữ được khí hậu trong lành và sương khói mộng mơ của núi rừng. Nơi đây vẫn sẽ là nơi để người ta tìm về để thưởng ngoạn, để hưởng thụ, để "sống chậm" lại giữa cái guồng quay hối hả của cuộc sống. Với chúng tôi, quan trọng hơn là để nhận ra rằng: Có những thứ đổi thay, nhưng vẻ đẹp của thiên nhiên cùng với những cảm xúc, những kỷ niệm thì vẫn mãi mãi trường tồn, vẹn nguyên.