Năm học mới đã bắt đầu ở Mỹ

 Năm học mới đã bắt đầu ở Mỹ

Vì công việc, đầu tháng 8 vợ chồng con gái thứ hai chuyển từ thành phố Chicago bang Illinois đến thành phố San Jose bang California. Vấn đề tôi quan tâm nhất tại nơi ở mới là việc học tập của các cháu sẽ như thế nào trong tình hình dịch COVID-19 có chiều hướng gia tăng, đặc biệt là với trẻ em ở xứ cờ hoa này.

Việc đầu tiên là đăng ký nhập học cho các cháu. Các con tôi chỉ mất mấy phút là hoàn thành công việc. Thủ tục chuyển trường nhập học rất đơn giản. Chỉ cần quyển học bạ diện tử, bản sao hợp đồng thuê nhà được gửi vào mail nhà trường là xong xuôi. Việc học hành là một trong những quyền cơ bản của công dân Mỹ (trẻ sinh ra ở Mỹ theo luật là công dân Mỹ, dù bố mẹ là công dân nước ngoài). Nhà trường đương nhiên có trách nhiệm phải nhận các cháu vào học.

Mặc dù đã ở San Jose một thời gian, hàng ngày đưa đón ba cháu của con gái đầu tới trường, tìm hiểu khá kỹ về tình hình giáo dục của thành phố, nhưng tôi vẫn chưa yên tâm vì năm học mới sắp đến. Nếu trễ các cháu sẽ chịu nhiều thiệt thòi. Khác với Việt Nam, ở Mỹ không tổ chức lễ khai giảng. Nhà trường dành ngày đầu tiên đến trường để học sinh tham gia vào các hoạt động ngoại khóa và làm quen với giáo viên, bạn bè. Theo tôi, điều này rất cần cho học sinh mới chuyển trường.

Theo thông lệ, các trường học tại Mỹ bắt đầu năm học mới vào khoảng giữa tháng 8 tới đầu tháng 9. Thời gian tựu trường tùy theo quy định của từng khu vực và từng bang. Ví dụ, các trường ở miền Đông bắt đầu năm học mới sớm hơn miền Tây vài tuần. Ở thành phố San Jose học sinh bắt đầu đến trường vào ngày 16/8.

Thông thường, nhà trường thông báo ngày chính thức bắt đầu năm học mới trước một tuần cho phụ huynh. Trong những năm gần đây, nhiều trường ở San Jose còn mời các bậc phụ huynh tới gặp gỡ với giáo viên của con em mình trước một vài ngày. Sự kiện này được gọi là đêm giao lưu chuẩn bị cho ngày tựu trường (Welcome to back to school night) . Nó đang dần trở thành một ngày đáng nhớ với cha mẹ và học sinh (tương tự như ngày “Toàn dân đưa trẻ đến trường ở Việt Nam).

Riêng ở các trường THCS và THPT, học sinh mới nhập trường sẽ tới trường sớm từ một đến hai ngày để tham gia vào các tiết học hướng nghiệp, giúp các em làm quen với ngôi trường mới cũng như nội quy và môi trường sống xung quanh. Tuy nhiên có những trường lại dành ngày đầu tiên này để chụp ảnh nhận dạng học sinh. Có trường dành cả tuần đầu tiên cho các em hoạt động ngoại khóa…

Vì dịch dã nên đêm giao lưu chuẩn bị cho ngày tựu trường năm nay diễn ra theo hình thức trực tuyến. Theo yêu cầu của tôi, con gái vừa gửi qua mail một số hình ảnh, thông tin và một số đoạn video về sự kiện này.

Cháu gái năm nay vào học lớp Kindergarten (ở Mỹ trẻ em 5 tuổi được xếp vào lớp mẫu giáo nằm trong trường tiểu học). Tôi được biết cô giáo của cháu tên là Kumimoto. Cô có 10 năm trong nghề với 2 bằng đại học, Đại học Tâm lý và Đại học Sư phạm (ở Mỹ người ta bắt đầu đề ra tiêu chuẩn giáo viên mầm non phải có trình độ thạc sỹ hoặc phải có hai bằng đại học).

Trong buổi giao lưu trực tuyến với phụ huynh, cô giáo phổ biến những yêu cầu cụ thể về giáo dục đạo đức, giáo dục trí dục và kỹ năng theo tiêu chuẩn của bang, cùng với thời gian học, thời khóa biểu và các môn học: Reading (đọc), writing (viết), math (toán), Science/ Social Studies (những bài học về xã hội, tự nhiên) và Blended Learning (học tập kết hợp. Đây là một phương pháp học tập hiện đại được áp dụng phổ biến từ bậc học mầm non cho tới bậc đại học ở Mỹ. Tôi sẽ có bài viết riêng về chủ đề này trong tuần tới).

Các con tôi không phải chuẩn bị cho các cháu bất cứ thứ gì. Cháu gái vào học lớp Kindergarten được phát một máy tính bảng. Cháu trai học lớp 4 được phát một máy tính cá nhân. Sách giáo khoa, vở ghi, bút và đồ dùng dạy học… tất cả đều do nhà trường cung cấp miễm phí để ở tủ riêng của lớp. Bữa ăn trưa ở trường cũng miễn phí. Vì dịch học sinh không được ăn búpfe như những năm trước, bắt buộc học sinh phải ăn theo xuất hộp, nhưng học sinh vẫn được lựa chọn ăn theo thức ăn nấu/nướng với những món gì. Chỉ có điều trong hoàn cảnh dịch, các em được khuyến khích mang theo chai nước cá nhân, không nên và hạn chế uống nước công cộng ở trường. Đồng thời các em phải tự mang theo khẩu trang và đeo khẩu trang trong lớp học.

Tôi được biết nhiệm vụ năm học qua trang web giáo dục của một số bang như Cali, Colorado, Missouri từ đầu tháng 7. Họ yêu cầu nếu gia đình nào sợ con em mình bị mắc COVID ở trường thì có thể đăng ký chọn hình thức học trực tuyến hoặc học theo “mô hình học tập ở nhà” (mô hình học sinh không đến trường học, cũng không học trực tuyến của trường mà học theo chương trình bố mẹ lựa chọn theo quy định của bang. Xin xem bài Mô hình giáo dục tại nhà ở Anh và Mỹ cũng trong trang Facebook này).

Tuy vậy tôi rất băn khoăn, nếu học ở trường, nguy cơ lây nhiễm dịch là rất cao. Cán bộ công nhân viên của các nhà trường không bắt buộc phải tiêm chủng. Phụ huynh học sinh cũng vậy (thú thật là tôi không tin cách chống dịch của người Mỹ. Họ đặt quyền tự do cá nhân lên trên quyền lợi chung của cộng đồng). Mặc dầu cô giáo có nói về quy định giãn cách ở trường và học sinh được theo dõi, kiểm tra chặt chẽ. Giờ ăn, các cháu sẽ không ăn tại nhà ăn mà ăn ở ngoài trời có mái che trong sân trường và hạn chế nói chuyện trong thời gian dùng bữa (sân trường rộng gần chục ha).

Thời gian này rỗi rãi, tôi đọc tất cả các tài liệu con gái gửi. Trong đó có bức thư ngỏ của Hiệu trưởng nhà trường, Tiến sỹ Jose M Torres gửi cho phụ huynh (ở Mỹ hiệu trưởng trường tiểu học thường là tiến sỹ). Tôi xin lược trích và phỏng dịch một phần nội dung bức thư:

Chúng tôi rất mong được chào đón học sinh trở lại trường vào ngày 16 tháng 8, tức là chỉ còn gần một tuần nữa! Thực hiện mục tiêu trong năm học này, chúng tôi sẽ đảm bảo rằng mỗi học sinh được phát triển tối đa qua từng buổi học. Chúng tôi cũng sẽ luôn nỗ lực đầu tư các nguồn lực để đảm bảo cho các em được an toàn và khỏe mạnh.

Chúng tôi biết các bậc phụ huynh có thắc mắc về tình hình COVID sẽ như thế nào khi năm học mới bắt đầu. Vì vậy chúng tôi đã hướng dẫn cho phụ huynh về những chủ đề quan trọng qua trang web của trường. Hướng dẫn này có thể được điều chỉnh và chúng tôi sẽ chủ động cập nhật cho các gia đình nếu có thay đổi. Hiện tại, nó bao gồm một số điểm sau:

1. Các quy định về sức khỏe: Để giữ an toàn cho học sinh và cán bộ công nhân viên, học khu đã yêu cầu thực hiện những quy định bắt buộc, bao gồm việc đeo khẩu trang, giãn cách xã hội và kiểm tra giám sát, kể cả việc test COVID hàng tuần. Ngoài ra, học khu đã đầu tư vào các nguồn lực như máy lọc không khí HEPA chống virus cho mỗi lớp học, máy phun khử trùng cấp bệnh viện cho cán bộ công nhân viên và học sinh trong trường học; các trạm khử trùng, sát khuẩn cũng sẽ được đặt ở những nơi thích hợp.

2. Về khai báo y tế và tình trạng sức khỏe của học sinh tại nhà: Năm nay, các gia đình sẽ thực hiện những yêu cầu kiểm tra sức khỏe hàng ngày trước khi học sinh đến trường. Yêu cầu phụ huynh trả lời các câu hỏi kiểm tra sức khỏe theo mẫu của học khu.

Phụ huynh sẽ gửi khai báo khi con đến trường mỗi ngày và không gửi khi học sinh không đến trường nếu các em bị ốm; cần thông báo cho trường nếu con vắng mặt vì ốm, hay đi du lịch, hoặc vì đã tiếp xúc với trường hợp COVID-19 đã được xác nhận. Nếu con có kết quả dương tính với COVID-19, hãy gửi báo cáo theo địa chỉ: X.

3. Về kết quả học tập và chuyên cần: Phụ huynh học sinh sẽ được nghe hướng dẫn trực tiếp tại trường, năm ngày trong tuần. Các giáo viên sẽ báo cáo việc học hành hàng ngày tới phụ huynh theo một mẫu thống nhất.

Hướng dẫn này cũng đề cập đến những thông tin về những quy định được áp dụng cho tất cả các lớp học, bao gồm các khóa học đặc biệt như học nghệ thuật, âm nhạc và giáo dục thể chất.

4. Quy định hướng dẫn cho học sinh không đến trường: Năm học trước, khi học tập trực tuyến là phổ biến với nhiều học sinh, việc giảng dạy đồng thời (tức là dạy học sinh có mặt ở lớp học và học sinh học ở nhà cùng lúc) là thực tế phổ biến. Bây giờ đại đa số trẻ em sẽ học ở trường. Nếu học sinh không đến trường, hoặc bị cách ly do COVID-19, phụ huynh học sinh sẽ được khai báo theo hướng dẫn riêng.

5. Thời gian hoạt động ngoài trường học (đi siêu thị, đi dã ngoại, đi thăm trường trung học, đại học, bảo tàng, vườn thú) và tham gia các loại hình thể thao: Là một phần của sáng kiến Cùng nhau Tiến lên. Học khu đã và đang đầu tư trên 21 triệu đô la vào chương trình hoạt động ngoài trường học để đáp ứng nhu cầu học tập, nhu cầu xã hội và tình cảm của học sinh.

Các môn thể thao ở trường tiểu học và trung học cũng sẽ hoạt động trở lại theo lịch trình bình thường. Tuy nhiên tất cả học sinh, vận động viên ở lớp 5 phải xuất trình giấy chứng nhận đã tiêm chủng hoặc xuất trình giấy kiểm tra COVID-19 mỗi tuần một lần.

Chúng tôi hy vọng các bậc phụ huynh xem hướng dẫn này là một nguồn thông tin hữu ích khi chuẩn bị cho con em vào năm học sắp tới. Chúng tôi rất vui mừng chào đón học sinh trở lại trường. chúng tôi tự tin vào khả năng của mình để đảm bảo cho học sinh an toàn và khỏe mạnh trong khi cung cấp một nền giáo dục mà các em xứng đáng được hưởng.

Đọc xong lá thư trên, có lẽ tôi chẳng còn lý do gì để lăn tăn nữa. Dù sao thì các cháu vẫn phải đến trường. Ba mẹ các cháu theo lịch của cơ quan phải đi làm trong tháng 9 và đầu tháng 10. Không thể để các cháu học trực tuyến ở nhà (theo luật các cháu ở nhà phải có người trong độ tuổi lao động trông nom).

Theo thống kê đầu năm của Liên bang, có 50,7 triệu học sinh phổ thông đến độ tuổi ghi tên và đến trường học trong năm học này. Trừ gần 5 triệu học sinh học theo mô hình ở nhà và khoảng hơn 3 triệu học sinh học trực tuyến, như vậy đại đa số học sinh đến trường học. Còn có những ý kiến này ý kiến nọ nhưng xã hội Mỹ đã thực sự bắt đầu trở lại trạng thái bình thường sau hơn một năm rưỡi chống dịch. Và việc mở cửa trường học là một minh chứng.

Đến hôm nay các cháu nhà tôi đã học được hơn hai tuần. Các cháu rất vui khi được đến trường. Thỉnh thoảng chúng lại gọi cho ông để khoe về trường lớp. Bước đầu tôi thấy việc học hành của các cháu đều suôn sẻ. Hy vọng một, hai tháng tới sẽ có vắc xin COVID-19 cho độ tuổi từ 3 tới 11 tuổi theo như dự kiến của các hãng sản xuất của Mỹ. Đến lúc đó tôi mới thật sự yên tâm.

53Tien Nguyen, Nguyen Bich Thuy và 51 người khác

32 bình luận

1 lượt chia sẻ

Thích

Bình luận

Chia sẻ

Read More

Nước cờ mới trên Biển Đông

 Nước cờ mới trên bàn cờ Biển Đông

Nhận lời mời của Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, Chủ tịch luân phiên của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã tham dự cuộc thảo luận cấp cao trực tuyến ngày 9/8/2021. Chủ đề thảo luận là “Tăng cường an ninh biển: Một lĩnh vực hợp tác quốc tế” do Thủ tướng Ấn Độ chủ trì. Đây là lần đầu tiên 15 nước thành viên Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc (LHQ) tổ chức cuộc họp chính thức về chủ đề an ninh biển (Việt Nam được Đại Hội đồng Liên Hợp Quốc bầu làm thành viên không thường trực Hội đồng Bảo an nhiệm kỳ 2020-2021).

Trong bài phát biểu của mình, Thủ tướng Phạm Minh Chính nêu ba đề xuất để ứng phó hiệu quả với các thách thức về an ninh biển. Có thể tóm tắt ngắn gọn lại:

Thứ nhất, Thủ tướng Phạm Minh Chính cho rằng các nước cần có nhận thức toàn diện, đầy đủ về tầm quan trọng của biển và những nguy cơ đe dọa về an ninh biển. Từ đó đề cao trách nhiệm, quyết tâm chính trị, củng cố lòng tin và xây dựng cơ chế hợp tác, hiệu quả để bảo đảm môi trường hòa bình, ổn định trên biển.

Thứ hai, an ninh biển là vấn đề toàn cầu nên cần có giải pháp toàn cầu. Do đó, Thủ tướng Việt Nam đề xuất thiết lập một mạng lưới các cơ chế, sáng kiến về an ninh biển khu vực do LHQ điều phối để tăng cường chia sẻ thông tin, kinh nghiệm, phối hợp hành động, kịp thời ứng phó với các thách thức chung.

Thứ ba, chính sách, pháp luật và ứng xử của các quốc gia cần tuân thủ luật pháp quốc tế, đặc biệt là Hiến chương LHQ và Công ước của LHQ về Luật biển 1982 (United Nations Convention on Law of the Sea, viết tắt là UNCLOS); tôn trọng quyền, lợi ích và hoạt động kinh tế hợp pháp của các quốc gia ven biển, giải quyết các tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, phù hợp với luật pháp quốc tế…

Tôi được biết trước đó khoảng một tháng, Thủ tướng Ấn Độ và Thủ tướng Việt Nam đã có cuộc tham vấn về nội dung cuộc thảo luận này. Tôi không biết nội dung cuộc tham vấn, nhưng tôi nghĩ giữa hai thủ tướng đã có sự trao đổi sâu sắc về nội dung chương trình nghị sự và những nội dung mà phía Việt Nam sẽ nêu ra trong cuộc họp. Chỉ biết sau phiên thảo luận tất cả các nước thành viên Hội đồng Bảo an, nhiều quốc gia, nhiều chính khách, nhiều nhà phân tích, học giả quốc tế đánh giá rất cao bài phát biểu của phía Việt Nam; ngoại trừ “một nước không vui” khi Thủ tướng Phạm Minh Chính nêu ra ba đề xuất trên.

Vậy nội dung Bài phát biểu của Thủ tướng Phạm Minh Chính có gì mới và đáng chú ý?

Đề xuất thứ nhất mà Thủ tướng trình bày đã được nhiều quốc gia nhắc đến trước đó, nhất là các cường quốc thương mại, các quốc gia tiếp giáp với biển, nhưng vẫn là vấn đề mới vì không phải quốc gia nào cũng có “nhận thức toàn diện, đầy đủ về tầm quan trọng của biển và những nguy cơ đe dọa an ninh biển”.

Ở Biển Đông, không chỉ tồn tại thách thức về sự ổn định, phát triển và độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của các quốc gia ven biển (an ninh truyền thống) mà còn tồn tại những thách thức về khủng bố, tội phạm xuyên quốc gia, môi trường, di cư, an ninh năng lượng, an ninh con người (an ninh phi truyền thống). Vì vậy cho nên các nước đều phải nâng cao nhận thức về an ninh biển. Và Biển Đông không phải là câu chuyện riêng giữa các bên tranh chấp với nhau (giữa Trung Quốc với Việt Nam, Philippines, Malaysia và Indonesia) mà là câu chuyện chung của khu vực và của cả quốc tế.

Tôi cho rằng đề xuất thứ hai mà Thủ tướng Việt Nam nêu ra là vấn đề rất mới, một bước đi, một nước cờ mới có nhiều ý nghĩa trên bàn cờ Biển Đông, phù hợp với xu thế của thời đại. “An ninh biển là vấn đề toàn cầu nên cần có giải pháp toàn cầu” (lập luận không ai có thể bác bỏ được). Trên cơ sở đó, Thủ tướng đề xuất LHQ thiết lập một mạng lưới cơ chế, sáng kiến về an ninh biển để phối hợp và ứng phó với các thách thức chung. Có nghĩa là phải quốc tế hóa vấn đề an ninh biển, trong đó có Biển Đông, do Liên Hợp Quốc điều phối. Vấn đề này từ trước đến nay Trung Quốc không bao giờ chấp nhận.

Trung Quốc chỉ đàm phán song phương với từng quốc gia để dễ bề áp đặt, lấn lướt vì lợi ích chiến lược của Bắc Kinh. Khi buộc phải đàm phán với cả khối ASEAN, họ từ chối đàm phán các vấn đề mà tổ chức này thống nhất đặt lên bàn đàm phán. Họ yêu cầu cùng với 10 nước tham gia xem xét từng vấn đề, lợi dụng các nước không có lợi ích trực tiếp trên Biển Đông và sử dụng các nước này ép các nước “cứng đầu” thỏa hiệp với những điều khoản có lợi nhất cho họ.

Ngày 12/7/2016 Tòa trọng tài Quốc tế bác bỏ những yêu sách chủ quyền lịch sử, quy chế đảo và sự chiếm hữu trái phép các thực thể ở Biển Đông của Trung Quốc. Trước sức ép của dư luận, Bắc Kinh buộc phải đàm phán với ASEAN về Bộ Quy tắc úng xử ở Biển Đông (Code of Conduct, viết tắt là COC). Ngày 6/8/2017 ASEAN và Trung Quốc thông qua Dự thảo Khung của Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông còn khiếm khuyết (dài hơn một trang giấy khổ A4).

Đúng là dư luận cộng đồng thế giới đã và đang thúc đẩy ASEAN cùng Trung Quốc sớm xây dựng một COC hiệu quả, thực chất, phù hợp với luật pháp quốc tế và UNCLOS năm 1982, đặc biệt là không dược làm tổn hại đến bên thứ 3. Cũng chính vì thế nên COC không bị chìm xuồng vì sóng, gió và đá ngầm (Trung Quốc yêu cầu các nước chỉ được khai thác dầu khí với các công ty của Trung Quốc, không được hợp tác với bên ngoài; không được tập trận với bên ngoài). Liệu con thuyền COC có “xuôi chèo, mát mái” về đích hay không còn là một câu chuyện rất dài.

Vì sao sau thời gian dài đàm phán, hai bên vẫn chưa chạm tới cái “lõi rắn” của COC. Trước hết là phạm vi địa lý áp dụng của COC. Nếu thỏa hiệp, chấp nhận tuyên bố chủ quyền dựa trên yêu sách lịch sử, không phù hợp với UNCLOS 1982 và bị Tòa Trọng tài thường trực ở The Hague bác bỏ thì phạm vi địa lý áp dụng của COC trên Biển Đông chỉ còn là danh nghĩa. Với Việt Nam, chẳng lẽ lại chấp nhận việc không đưa Quẩn đảo Hoàng Sa, Trường Sa vào phạm vi điều chỉnh của COC?

Vấn đề cốt yếu nữa là các bên phải coi COC là một văn bản ràng buộc về pháp lý. Nếu không có các cơ chế, quy định cụ thể, rõ ràng để giám sát, bảo đảm tuân thủ pháp luật thì lại giống như Tuyên bố về Ứng xử của các bên ở Biển Đông (Declaration on Conduct of the Parties in the South China Sea, viết tắt là DOC), một tuyên bố hai bên đã ký cuối năm 2002 nhưng không ngăn được Trung Quốc quân sự hóa các bãi đá và xâm phạm chủ quyền, gây hấn với các nước trên Biển Đông. Vì vậy, nội dung chính của COC phải là cơ chế hay công cụ giải quyết tranh chấp. Các bên có chấp nhận cơ chế giải quyết tranh chấp bắt buộc không? Có chấp nhận giải quyết tranh chấp ở các Tòa án quốc tế không? Ngoài ra, COC cũng cần đề cập đến vai trò của bên thứ ba, liệu Trung Quốc có chấp nhận chịu bó chân bó tay mình không?

Bắc Kinh đã nhiều lần bác bỏ những vấn đề “cốt lõi” nói trên, trong đó có phán quyết của Tòa Trọng tài thường trực năm 2016. Càng cụ thể thì đàm phán càng gay go. Chỉ có định lượng cụ thể, ràng buộc pháp lý, thì COC mới thực sự hiệu quả. Trong cuộc chơi này, Bắc Kinh đang có nhiều lợi thế. Sức mạnh kinh tế, quân sự, khoa học công nghệ, cùng với hệ thống các bãi đá được cải tạo, mở rộng tạo ưu thế vượt trội so với các nước ASEAN.

Hơn bất cứ nước nào Việt Nam cần có một COC thực chất và có hiệu quả trên cơ sở tôn trọng luật pháp quốc tế, Hiến chương LHQ, UNCLOS năm 1982. Nhưng chắc Việt Nam thấy COC còn quá xa vời. Dù rất coi trọng ASEAN nhưng Việt Nam không thể trông chờ vào ASEAN. Đã hơn hai lần tổ chức này không ra nổi tuyên bố về Biển Đông để bảo vệ quyền lợi của các thành viên vào thời điểm cần nhất. Chính vì vậy Thủ tướng Việt Nam đã đề xuất vấn đề ra Hội đồng Bảo an LHQ để tranh thủ sự ủng hộ của tổ chức lớn nhất thế giới, tranh thủ sự ủng hộ và sức mạnh của cơ quan quyền lực cao nhất trong việc giữ gìn, bảo vệ hòa bình của LHQ ở Biển Đông.

Đề xuất của Việt Nam vào đúng thời điểm thuận lợi. Liên tiếp từ cuối năm 2019, năm 2020 đến 7 tháng đầu năm 2021, một “cuộc chiến công hàm” của nhiều quốc gia gửi lên LHQ phản đồi yêu cầu bất hợp pháp của Trung Quốc ở Biển Đông. Nhiều nước công nhận Phán quyết của Tòa Trọng tài Quốc tế về Biển Đông, yêu cầu Trung Quốc thực hiện nghĩa vụ của mình. Trong đó có Hoa Kỳ, Anh, Pháp, Đức, Canada, Ấn Độ, Nhật Bản, Australia, những nước có tiếng nói và ảnh hưởng lớn trên trường quốc tế.

Đúng như giới quan sát dự kiến, Hoa Kỳ và Trung Quốc sẽ chỉ trích lẫn nhau về vấn đề Biển Đông tại cuộc thảo luận đầu tiên của Hội Đồng Bảo an về hồ sơ an ninh biển. Đó là một cuộc khẩu chiến gay gắt. Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken đã tố cáo những hành động phí pháp của Trung Quốc tại Biển Đông, tố cáo hành vi quân sự hóa trái phép ở Biển Đông; hù dọa, bắt nạt nhắm vào các láng giềng; không cho các nước khai thác các tài nguyên biển mà các nước này được quyền hưởng theo luật lệ quốc tế…

Trước những đòn tấn công của một số nước, đặc biệt là Mỹ, phản ứng của đại diện Trung Quốc tại cuộc thảo luận rất thô bạo và không đúng chuẩn mực ngoại giao. Dấu hiệu đó cho thấy Bắc Kinh đuối lý, bị dồn vào thế thủ như con thú bị thương. Trung Quốc cáo buộc ngược Washington về những hành động mà Bắc Kinh cho là tự ý điều tàu thuyền và máy bay vào Biển Đông để “khiêu khích và công khai gây hiểm khích giữa các nước trong khu vực” (rất lạc lõng và phi lý). Trung Quốc còn cho rằng Hội Đồng Bảo an không phải là nơi để bàn về Biển Đông (không biết theo Trung Quốc thảo luận về anh ninh biển mà không bàn đến Biển Đông thì bàn về cái gì).

Đề xuất thứ ba, Thủ tướng Việt Nam đưa ra là các chính sách, pháp luật và ứng xử của các quốc gia cần tuân thủ luật pháp quốc tế. Đề xuất này không có gì mới. Tôi nghĩ sinh viên ở bất cứ nước nào tại các trường đại học, khi học về công pháp quốc tế thì đều được trang bị kiến thức này, chứ chưa nói tới phương diện nhà nước và các nhà chính trị. Đề xuất của Thủ tướng là lời nhắc nhở một số quốc gia về điều sơ đẳng mà họ cố tình quên để đi theo con đường dân tộc chủ nghĩa bành trướng nhằm xét lại luật pháp quốc tế (đi theo con đường giống như Phát xít Đức và Phát xít Nhật trong Chiến tranh Thế giới thứ 2). Đó cũng là lời cảnh báo với thế giới về một thực tế nguy hiểm, không an toàn cho vấn đề an ninh Biển Đông.

Ngay trong thời gian cuộc thảo luận và sau cuộc thảo luận, Trung quốc đã kêu gọi các nước “tôn trọng quyền tư pháp quốc gia”, tức là luật pháp của Trung Quốc. Bắc Kinh lập lờ muốn sử dụng luật quốc gia điều chỉnh những vấn đề trong nước, thay cho luật quốc tế điều chỉnh giữa các chủ thể trong quan hệ quốc tế. Họ ban hành một loạt luật về biển bao trùm Biển Đông, trong đó có Bộ luật Hải cảnh. Luật cho phép lực lượng hải cảnh Trung Quốc bắn vào tầu nước ngoài, được phép đốt phá các thực thể trong đường lưỡi bò (xin xem bài viết của tôi: Dã tâm của Trung Quốc khi thông qua Bộ luật Hải cảnh cũng trong trang Facebook này). Bắc kinh đang tìm cách thay thế luật quốc tế bằng luật của quốc gia. Họ đang đi trên con đường nguy hiểm, đặt luật trong nước lên trên luật quốc tế để thực hiện tham vọng của mình.

Cũng như dư luận chung của quốc tế, tôi đánh giá rất cao bài phát biểu của Thủ Tướng Phạm Minh Chính tại Hội nghị về an ninh biển của Hội đồng Bảo an. Nó vừa thể hiện quan điểm đúng đắn của Việt Nam trong việc duy trì hòa bình và bảo vệ an ninh trên biển, vừa thể hiện ý chí kiên định, nhất quán nhiều năm qua trong việc bảo vệ chủ quyền, quyền chủ quyền của Việt Nam trên Biển Đông, trong đó có hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa của Việt Nam.

Liệu Hội đồng Bảo an và Đại Hội đồng LHQ có xem vấn đề Biển Đông là vấn đề toàn cầu? Liệu hai cơ quan quan trọng nhất này có thành lập một mạng lưới các cơ chế, sáng kiến về an ninh biển, trong đó có Biển Đông do cơ quan này điều phối? Chỉ biết Nhật báo Ấn Độ Hindustan Times ngày 10/8/2021 tiết lộ, theo thông lệ, sau khi Hội nghị về an ninh biển kết thúc, một bản tuyên bố của Chủ tịch Hội Đồng Bảo an phải được nhất trí thông qua. Tuy nhiên công việc này đã bị trì hoãn đến phút cuối vì Trung Quốc chống lại những từ ngữ liên quan đến việc Trung Quốc thi hành Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển năm 1982. Các nhà đàm phán Ấn Độ đã phải nỗ lực tìm ra cách nói sao cho tất cả các thành viên chấp nhận được mà không bỏ qua phần nhắc đến UNCLOS, điều mà toàn bộ bốn thành viên thường trực còn lại của Hội Đồng Bảo an nhất quyết duy trì. Nếu Ấn Độ, với tư cách là Chủ tịch luân phiên không sửa văn bản, Trung Quốc sẽ sử dụng quyền phủ quyết.

Cuối cùng Tuyên bố của Chủ tịch Hội đồng Bảo an cũng đã được thông qua. Nhưng tôi thấy còn rất nhiều vấn đề bỏ ngỏ. Chắc việc giữ gìn chủ quyền biển đảo của Việt Nam còn “phải kinh qua gian khổ hy sinh nhiều hơn nữa”. Song tôi tin vào bản lĩnh, trí tuệ Việt Nam. Bước đầu bàn cờ Biển Đông đã thực sự trở thành vấn đề toàn cầu, không phải là cái ao nhà của riêng Trung Quốc. Trong cuộc đấu tranh bảo vệ luật pháp quốc tế, bảo vệ UNCLOS, Việt Nam thực sự đã có những đóng góp nhất định chống lại tư tưởng và hành động bành trướng trên biển.

52Chu Quoc Khanh, Nguyễn Lê Duyên và 50 người khác

49 bình luận

6 lượt chia sẻ

Thích

Bình luận

Chia sẻ

Read More